Het recht op HVO
Kinderen op openbare basisscholen hebben recht op levensbeschouwelijk onderwijs. Dit is vastgelegd in de Wet op het Primair Onderwijs, artikel 50/51. Humanistisch Vormingsonderwijs is één van de erkende lesvormen. Als ouders erom vragen is de school verplicht een aanvraag in te dienen bij HVO.
Ruim 23.000 kinderen op meer dan 500 openbare basisscholen krijgen Humanistisch Vormingsonderwijs, sluit jouw school ook aan? We informeren je graag over de mogelijkheden.
Hoe werkt de aanvraag?
Zodra meerdere ouders hebben aangegeven HVO voor hun kind op school te willen inventariseert de school deze behoefte met behulp van deze brief van Vormingsonderwijs.
Jullie kunnen deze behoefte, tijdens de inventarisatie, al bij ons melden. We helpen dan bij de aanvraag, organisatie, planning en inzet van de leerkracht.
Samen met de regiomanager zorgen we ervoor dat de HVO-les in het begin van het nieuwe schooljaar kan starten.
- 01 Peiling bij ouders
- 02 Aanvraag online
- 03 De ideale match!
Regiomanagers
Iedere regio heeft zijn eigen manager. Ze staan allemaal klaar voor de scholen om:
- Vragen te beantwoorden over HVO
- Een presentatie te verzorgen op een klassen- of ouderavond
- Planningen door te nemen
- Voorwaarden, kwaliteit en inhoud te bespreken
Over HVO Primair
Stichting HVO Primair is een landelijke organisatie met een duidelijke missie: kinderen ondersteunen in hun persoonlijk en maatschappelijke ontwikkeling. Wij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering en dagelijkse praktijk van de uitvoer van HVO-lessen op openbare basisscholen.
Met circa 120 docenten, geven we ongeveer aan 23.000 kinderen les op ruim 500 openbare basisscholen.
We doen dit namens het Humanistisch Verbond, zij zijn betrokken bij ons bestuur en de opleiding.
Even praktisch
De HVO les is geschikt voor groep 1 t/m 8 en wordt wekelijks gegeven door een speciaal opgeleide HVO-vakleerkracht. De les duurt 45 minuten, de groepsleerkracht is hier, net als de niet aangemelde kinderen, niet bij aanwezig. Er zijn geen kosten aan verbonden en de lessen vinden plaats tijdens schooltijd.
Leer kinderen niet wàt ze moeten denken maar dàt ze moeten denken.
Sommige vragen blijven hangen
Waarom zijn we wie we zijn? Wat maakt iets eerlijk? Wanneer ben je écht gelukkig? Grote en kleine vragen die interessant zijn en geen goed of fout antwoord hebben. Stel jouw vraag en zet ook een ander aan het denken!
Veelgestelde vragen
Wat is HVO?
HVO staat voor humanistisch vormingsonderwijs. In de lessen onderzoeken kinderen wie ze zijn, wat ze belangrijk vinden en hoe ze zich verhouden tot anderen en de wereld. Ze leren zelfstandig denken, vragen stellen en luisteren naar verschillende perspectieven.
Wat leren kinderen tijdens HVO?
Vanuit een humanistische levensbeschouwing leren kinderen hun eigen gedachten, gevoelens en waarden herkennen en er woorden aan geven. Ze onderzoeken verschillende standpunten, luisteren naar anderen en ervaren dat je van mening kunt verschillen en toch met elkaar in gesprek kunt blijven.
Hoe ziet een HVO-les eruit?
Een HVO-les is actief en afwisselend. Een verhaal, ervaringsleren door middel van spel, actualiteit, beeld of vraag kan het startpunt zijn. Kinderen praten, onderzoeken, filosoferen en werken met verschillende creatieve en actieve werkvormen. Er is ruimte voor verwondering, eigen ervaringen en verschillende ideeën. De les wordt opgebouwd aan de hand van het HOKE-model; Herkennen, Onderzoeken, Kiezen en Evalueren.
Welke thema’s en levensvragen komen bij HVO aan bod?
HVO gaat over onderwerpen die kinderen in hun eigen leven en in de wereld tegenkomen. Bijvoorbeeld vriendschap, vrijheid, geluk, rechtvaardigheid, identiteit, vertrouwen, verlies en verbondenheid.
Daarbij onderzoeken kinderen levensvragen zoals: Wie ben ik? Wat vind ik eerlijk? Wat maakt mij gelukkig? Wanneer ben je een goede vriend? En wat betekent vrijheid voor mij en voor de ander?
Vanuit welke levensbeschouwelijke visie wordt HVO gegeven?
HVO is gebaseerd op het humanisme. Daarin staan menselijke waardigheid, vrijheid, verantwoordelijkheid en het zelf leren nadenken centraal. Kinderen krijgen ruimte om hun eigen ideeën en overtuigingen te onderzoeken.
Is HVO er voor ieder kind?
Ja. Een kind hoeft niet humanistisch te zijn of uit een humanistisch gezin te komen om HVO te volgen. Juist verschillende achtergronden, ervaringen en ideeën maken de gesprekken in de groep waardevol.
Wat is het verschil tussen HVO en godsdienstig vormingsonderwijs (GVO)?
HVO heeft een humanistische levensbeschouwelijke basis. GVO wordt gegeven vanuit een godsdienstige levensbeschouwing. Beide bieden kinderen ruimte om bezig te zijn met levensvragen, waarden, identiteit en zingeving, ieder vanuit een eigen levensbeschouwelijke achtergrond.
Hoe draagt HVO bij aan burgerschap en persoonsvorming?
In HVO oefenen kinderen met luisteren, vragen stellen, een eigen mening vormen, omgaan met verschillen en verantwoordelijkheid nemen voor hun keuzes. Ze onderzoeken wie ze zelf willen zijn én hoe ze met anderen willen samenleven. Daarmee levert HVO een waardevolle bijdrage aan persoonsvorming en een eigen kijk op levensbeschouwing.
Past HVO bij de identiteit en visie van onze school?
HVO kan binnen verschillende schoolidentiteiten een plek krijgen. De lessen hebben een eigen humanistische basis en bieden tegelijkertijd ruimte aan verschillende overtuigingen en perspectieven. We gaan graag met een school in gesprek over hoe HVO aansluit bij de leerlingen en de school.
Welke scholen kunnen HVO aanbieden en vanaf welke groep?
HVO kan worden aangeboden op openbare basisscholen en scholen die als openbaar geregistreerd staan. In principe kunnen HVO-lessen worden aangevraagd voor groep 1 tot en met 8. Welke mogelijkheden en voorwaarden gelden, hangt samen met de wettelijke regeling voor vormingsonderwijs.
Hoe vraagt u HVO aan voor uw school?
Wilt u HVO aanbieden? Neem dan contact op met HVO Primair. We bekijken samen de belangstelling onder ouders, de mogelijkheden op school en de praktische organisatie.
Hoeveel leerlingen zijn nodig om HVO aan te bieden?
Een HVO-groep kan starten met minimaal 5 leerlingen, als er uitzicht is op groei in het volgende schooljaar. Om HVO structureel te kunnen aanbieden, zijn minimaal 7 leerlingen nodig. Deze kunnen uit verschillende leerjaren komen.
Hoeveel lestijd is er nodig voor HVO?
Een HVO-les duurt 45 minuten.
Wat kost HVO voor de school?
HVO wordt door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bekostigd. Voor de school zijn er daarom geen personeelskosten verbonden aan de HVO-lessen.
Hoe maken we een passend rooster voor de HVO-lessen?
Na de definitieve aanvraag van de school, begin juni, stemmen de school, de vakleerkracht HVO en de regiomanager samen het rooster af. Daarbij kijken we naar de groepen, de beschikbare lestijd, eventuele andere vormingslessen en de mogelijkheden van de vakleerkracht. Zo komen we samen tot een passend rooster.
De school kan het aanvraag- en roosterproces volgen via ons online aanvraagsysteem.
Welke ruimte en voorzieningen zijn nodig voor een HVO-les?
Een HVO-les wordt gegeven in een geschikte lesruimte waar kinderen rustig met elkaar kunnen praten, bewegen en werken. Het zou fijn zijn als de vakleerkracht gebruik kan maken van een digibord en de gebruikelijke voorzieningen en materialen in het lokaal. Een passende, goed ingerichte lesruimte is een belangrijke voorwaarde voor goed klassenmanagement, een prettig leerklimaat en kwalitatief goede HVO-lessen.
Wie bepaalt of een leerling HVO volgt?
Ouders met kinderen op de openbare basisschool hebben een uniek recht op vormingsonderwijs. Dit is vastgelegd in de Wet op het Primair onderwijs in artikel 50, 51 en 192 en in de Wet op de Expertise Centra in artikel 53, 54 en 171. De rijksoverheid betaalt het vormingsonderwijs vanwege het wettelijk recht van ouders. Meer informatie is te vinden bij de Veelgestelde vragen van Vormingsonderwijs.nl en bij het wettelijk kader.
De verdere regels voor vormingsonderwijs zijn vastgelegd in de onderwijswetgeving.
Hoe informeert de school ouders over HVO en de keuze voor HVO?
De school informeert ouders duidelijk over de mogelijkheden voor vormingsonderwijs en hoe zij hun keuze kunnen doorgeven. Informatie over HVO en het keuzeproces wordt opgenomen in de schoolgids en op de website van de school. Zo is voor ouders duidelijk welke mogelijkheden er zijn en hoe zij hun kind kunnen aanmelden.
HVO Primair kan de school ondersteunen met actuele informatie en teksten voor de communicatie met ouders.
Wie geeft de HVO-lessen en welke opleiding heeft een vakleerkracht HVO?
HVO-lessen worden gegeven door vakleerkrachten met een onderwijsachtergrond en de benodigde onderwijsbevoegdheid. Daarnaast volgen zij binnen HVO Primair een interne opleiding waarin het humanisme en humanistisch vormingsonderwijs als vak centraal staan.
Zo zijn onze vakleerkrachten niet alleen pedagogisch en didactisch goed toegerust, maar ook gespecialiseerd in het begeleiden van kinderen bij levensvragen, zingeving, waarden en persoonlijke ontwikkeling.
Hoe wordt de kwaliteit van de HVO-lessen bewaakt?
HVO Primair is verantwoordelijk voor de kwaliteit en ontwikkeling van het HVO-onderwijs. De regiomanager begeleidt de vakleerkrachten in hun professionele ontwikkeling en ondersteunt hen in de dagelijkse onderwijspraktijk. Hiervoor legt de regiomanager ook praktijkbezoeken af tijdens de HVO-lessen.
Daarnaast biedt HVO Primair regelmatig scholingen aan en wordt er binnen het regioteam intervisie georganiseerd. Zo blijven vakleerkrachten zich ontwikkelen en leren zij met en van elkaar.
Hoe werken de vakleerkracht HVO en de school samen?
Goed HVO-onderwijs maken we samen. Regelmatig contact tussen de vakleerkracht HVO en de school helpt om de lessen goed te laten aansluiten bij de groep en de dagelijkse schoolpraktijk. Daarom is het belangrijk dat er mogelijkheden zijn voor afstemming, bijvoorbeeld persoonlijk, per e-mail of telefonisch. Zo blijven de lijnen kort en kunnen school en vakleerkracht snel schakelen wanneer dat nodig is.
Kan de vakleerkracht aansluiten bij thema’s of situaties die op school spelen?
Ja, graag. Een thema op school, iets wat in een groep speelt of een gebeurtenis in de wereld kan een waardevol vertrekpunt zijn voor een HVO-les. De vakleerkracht kijkt vanuit de doelen en werkwijze van HVO hoe daarbij kan worden aangesloten.
